Feminizm w Indiach

Każde zjawisko społeczne posiada wiele złożonych aspektów. Bardzo trudno jest omawiać takie zagadnienie bez  odniesień do kultury, polityki, religii, ekonomii oraz teorii nauk społecznych. Bowiem wszystkie te czynniki mają mniejszy lub większy wpływ na kształtowanie się zjawisk obecnych w danym społeczeństwie. W tym kontekście należy także rozważyć feminizm. Jako, iż jest to bardzo rozległe zagadnienie zostanie tutaj przedstawiona historia ruchu feministycznego. A także ze względu na to, iż w każdym kraju oraz kulturze  wygląda on inaczej, zostanie tutaj tylko omówiony feminizm w Indiach. Ponadto należy wspomnieć, iż wewnątrz danego państwa ruch ten jest zróżnicowany oraz posiada wiele grup od niezwykle liberalnych do bardzo konserwatywnych. Z tego powodu z pewnością trudno jest mówić o „jednym” feminizmie. Co jest równie istotne feminizm jest ruchem walczącym o prawa kobiet, nie oznacza to że tylko kobiety mogą być feministkami, mężczyźni również.

Historia

Na wstępie należy przypomnieć jak wyglądało życie kobiet w Europie oraz USA przed pojawieniem się ruchów feministycznych. Otóż, tradycyjnie kobieta jest związana ze sferą prywatną czyli domową, a mężczyzna z publiczną. W średniowiecznej Europie kobiety nie posiadały własności, możliwości uczenia się oraz nie mogły uczestniczyć w życiu publicznym. Pod koniec XIX wieku we Francji nadal musiały zakrywać głowę w przestrzeni publicznej. Natomiast w Niemczech w tym czasie mąż wciąż posiadał prawo do sprzedaży swojej żony.  Pod koniec XX wieku w Europie oraz w większej części USA kobiety ciągle nie mogły głosować. Ponadto nie miały prawa do prowadzenie własnej działalności biznesowej bez męskiego członka jako reprezentanta. Mógł to być mąż, ojciec, brat a nawet syn. Dodatkowo zamężne kobiety nie miały prawa do kontroli własnych dzieci bez wcześniejszej zgody męża. Nadal miały minimalny dostęp do edukacji oraz nie dopuszczano ich do pewnych zawodów. Naturalnie nie są to wszystkie aspekty w jakich kobiety były ograniczane.

Pierwsza Fala Feminizmu

Pierwsza dyskusja oraz zjazd na temat praw kobiet odbył się w 1848 roku w małym mieście w stanie Nowy Jork. W tym czasie padło jedno z najważniejszych zdań wypowiedziane przez Elizabeth Candy Stanton, a mianowicie, iż wszystkie kobiety oraz mężczyźni są równi. To właśnie ona napisała 11 uchwał, gdzie jednym z najbardziej radykalnym jak na te czasy żądaniem było prawo do głosowania. Należy też zaznaczyć, iż edukacja oraz prawa polityczne były dostępne tylko dla uprzywilejowanych osób z wyższych klas, natomiast tworzący się wtedy ruch feministyczny posiadał więcej wspólnego ze „zwykłymi” kobietami, przykładowo pracującymi jako pokojówki.  Z powodu wybuchu wojny domowej w USA oraz reform w Europie przez moment ruch feministyczny osłabł, jednakże powrócił ze zdwojoną siłą. Reformatorki postanowiły skupić się na jednym zagadnieniu, a mianowicie na prawie kobiet do głosowania. Ten aspekt zdominował międzynarodowy feminizm niemalże na 70 lat. W 1869 roku zostało stworzone pierwsze stowarzyszenie o nazwie „ Stowarzyszenie Państwowych Sufrażystek”. Należy także wspomnieć o Emmie Goldman, która uważała, iż kobiety osiągną „wolność” nie tylko przez możliwość głosowania, ale również kiedy „odrzucą fakt że ktoś może mieć prawo do ich ciał, kiedy porzucą bycie posłusznym Bogu, państwu, mężowi, rodzinie i tak dalej”. Podobnie myślała Charlotte Perkis Gilman, która twierdziła, iż liberalizacja kobiet może nastąpić tylko wtedy kiedy wyzwolą się one z „domowej mitologii” i zaczną być niezależne od rodziny i mężczyzn. W Wielkiej Brytanii feministki również prężnie działały. Dzięki działaniom Emmeline Pankhurts w 1918 roku brytyjski parlament rozszerzył możliwość głosowania dla niezamężnych kobiet oraz mężatek, które posiadały dom, dla kobiet które skończyły uniwersytet oraz ukończyły 30 rok życia. W 1920 roku amerykańskie feministki doprowadziły do uchwalenia dziewiętnastej poprawki w konstytucji, umożliwiającej kobietom głosowanie. W Polsce kobiety prawo do głosowania otrzymały w 1918 roku.

Druga fala feminizmu

Termin ten odnosi się do ruchu kobiet z 1960 oraz 1970 roku. W 1961 roku powstała Presedent’s Commision on the Status of Women na czele z Eleonore Roosevelt. Po pierwsze  bardzo mocno popierano nuklearny model rodziny oraz starano sie przygotować kobiety do macierzyństwa. Jednakże ruch ten skupił się również na problematyce związanej z pracą zawodową kobiet. Rozważano takie aspekty jak dyskryminacja w pracy i nierówne zarobki pomiędzy mężczyznami a kobietami. Naturalnie dążono do zmian w tym zakresie, a dodatkowo starano się uzyskać rozszerzony pakiet opieki nad dziećmi. The Euqal Pay Act z 1963 roku oraz Civil Rights z 1964 zagwarantowały zakaz dyskryminacji pracowników ze względu na ich płeć. Aczkolwiek kobiety nadal posiadały ograniczony dostęp do antykoncepcji, a zjawiska takie jak gwałt oraz przemoc domowa nie były poruszane. Po jakimś czasie zorganizowano debatę na temat gender oraz równości jako zjawiska naturalnego. Należy wspomnieć, iż w tym samym okresie odbywały się debaty oraz zmiany w obszarze praw obywatelskich. Feministki w tych latach doprowadziły do powstania centrum dla ofiar gwałtu oraz przepisano książki dla dzieci tak aby nie powielać stereotypów związanych z płcią. Stworzono studia zajmujące się tematyką kobiet w społeczeństwie. Osoby, które dyskryminowały kobiety w miejscu pracy były zobowiązane do płacenia rekompensat. W końcu kobiety poniekąd wyzwolone spod męskiej dominacji, zaczęły pracować w takich zawodach jak pilot, żołnierz, inżynier, czy kierowca autobusu. Pośród feministek zaczęły powstawać zróżnicowane ugrupowania walczące o różne aspekty, takie jak np. wyzwolenie spod jarzma rodziny czy skupieniu się na psychicznej sile kobiet. Naturalnie nadal walczono o zwiększenie wpływów kobiet w przestrzeni publicznej. Należy także zaznaczyć, iż feministki reprezentowały białe kobiety. Czarne kobiety musiały zmierzyć się z seksizmem oraz rasizmem. Po jakimś czasie rozpoczął się dialog pomiędzy tymi dwoma grupami. W 1973 roku zorganizowano konferencję poświęconą czarnym kobietom. Po tym wydarzeniu rozpoczęła się współpraca pomiędzy czarnymi a białymi feministkami. Kolejnym ważnym krokiem było powstanie grup feministycznych w Azji, Afryce czy w Ameryce Południowej pod koniec XX wieku. Feministki na całym świecie zaczęły walczyć przeciwko zakrywaniu twarzy publicznie, zmuszaniu kobiet do małżeństwa, paleniu wdów, zabijaniu żeńskich noworodków oraz okaleczaniu żeńskich narządów.

Trzecia fala feminizmu

Trzecią fale feminizmu datuje się na połowę 1990 roku i powiązana jest z generacją X. Feministki kontynuowały niedokończone działania aktywistek z drugiej fali. Co jest bardzo istotne były to kobiety świadome kulturowych ograniczeń. Nadal walczono z seksizmem, rasizmem, z uprzedzeniami klasowymi i przeciwdziałano przemocy. Do walki z patriarchatem kobiety używały ironii. W tym okresie skupiono się na zmianie mediów i ich sposobu pokazywania kobiecości, gender, piękna, seksualności oraz męskości. To co charakteryzuje trzecią falę feminizmu to rozszerzenie definicji gender o teorię, która mówiła o braku jednego restrykcyjnego wzoru kobiecości oraz męskości. Jednym z głównym założeń była koncepcja, w której płeć jest konstruowana przez kulturę oraz społeczeństwo. Ponadto stwierdzono konstrukcję „jednej ,właściwej i autentycznej” tożsamości płciowej, która była celowym zabiegiem. Kobiety walczyły z dyskryminacją w środowisku artystycznym, również używając takich środków jak muzyka czy sztuka. Tematyka obejmowała pojęcia związane z orgazmem, gwałtem czy stereotypami. Feministki w tym okresie przedefiniowały pojęcie kobiecości ukazując kobiety jako silne, stanowcze, kontrolujące własną seksualność. W tym okresie w porównaniu do wcześniejszych fal najbardziej skupiono się na kolorowych kobietach.

Feminizm w Indiach

Społeczeństwo w Indiach jest patriarchalne. Jak jest powszechnie wiadomo ta struktura społeczna z definicji nadaje kobiecie niski status. Ponadto w kulturze indyjskiej nadrzędną rolę odgrywa system kastowy, który widzi wartość tylko w męskim potomku co jeszcze bardziej sprzyja utwierdzaniu niskiego statusu kobiety w Indiach.

Pierwsze działania

Feminizm w Indiach jak również społeczne reformy były ukształtowane przez post-kolonializm. 

W tym  roku ruch kobiecy stał się bardziej radykalny oraz zaczął w aktywny sposób walczyć z ówczesna władzą, która nie tylko uderzała w prawa kobiet. Do dnia dzisiejszego feministki walczą między innymi o równouprawnienie w pracy, przeciwko znęcaniu się przez partnera, prawa kobiet dalit, czyli tych z najniższej kasty i przeciwko przemocy seksualnej. Należy zaznaczyć, iż nie wszystkie kobiety walczyły o lepsze traktowanie ze względu na płeć, bowiem zajmowały się one także innymi aspektami. Powstały dwie kobiece organizacje jedna w Kalkucie, a druga w Bombaju. Ta pierwsza zajmowała się takimi zagadnieniami jak reformy wyborcze, problemy z wodą oraz elektrycznością. Organizacja w Bombaju rozważała takie kwestie jak przemoc wobec kobiet, molestowanie na tle seksualnym czy antykoncepcja. Pokazuje to, iż kobiety w Indiach nie były tylko zaangażowane w walkę czy chęć zmian dotyczących równouprawnienia, tylko również w ogólne poprawienie życia indyjskiego społeczeństwa. Protesty kobiet w Indiach posiadają wiele form. Istnieje sporo organizacji w całym kraju od miejsc bardziej zurbanizowanych do rolnych. Naturalnie stowarzyszenia te powstały w ramach sprzeciwu dyskryminacji kobiet na wielu płaszczyznach życia społecznego, od rodziny po przestrzeń publiczną.

Zmiany dotyczące seksualności

Feministki w Indiach głównie skupiły się na nierównościach związanych z seksualnością, Ze względu na to, iż jednym z największych problemów społecznych są gwałty, to właśnie odnośnie tego zjawiska dotyczyły pierwsze protesty, demonstracje i chęć zmiany. Domagano się modyfikacji kodeksu karnego, który w żaden sposób nie stawał w obronie poszkodowanych kobiet. Dopiero w 1980 roku w prawie zaszły zmiany przeprowadzone w niższej izbie parlamentu, gdzie obciążono winą za gwałt oprawcę, a nie ofiarę. Także wydłużono kary za ten czyn w areszcie. Bowiem zgwałcone kobiety były przetrzymywane w areszcie gdzie często również dochodziło do aktów przemocy. Dodatkowo starano się zaznaczyć, iż jest ogromna różnica pomiędzy oprawcą a ofiarą oraz doprowadzić do zwiększenia kar za przemoc domową i seksualną. Feministki przyczyniły się do zmian oraz nowelizacji w prawie społecznym. Jedną z ważniejszych modyfikacji do jakiej doprowadziły było włączenie przemocy domowej do kodeksu karnego w 1983, później w 1993 spowodowały wprowadzenie zakazu badań prenatalnych określających płeć. W Indiach co roku dokonuje się ogromną ilość aborcji żeńskich płodów, ze względu na nadmierną gloryfikację męskiego potomka, a postrzeganie córek jako balastu.

 Naturalnie dyskurs dotyczący kobiet w Indiach pojawiał się na międzynarodowych debatach dotyczących praw człowieka. Dzięki feministkom, nieco odeszło się od postrzegania ofiary jako sprawczyni przemocy, zarówno przez kobiety jak i mężczyzn. Dodatkowo umocniły przekonanie o sile kobiet oraz dzięki nim przestano widzieć je jako grupę marginalną w społeczeństwie. Ponadto rozszerzyły myślenie o gwałcie, jako o akcie agresji nie tylko polegającym na penetracji waginy przez członka. A także przyczyniły się do pojmowania przemocy oraz gwałtu jako neutralnego płciowo. Co było niezmiernie istotne gdyż dzięki temu mężczyźni oraz osoby transpłciowe również mogły zgłaszać akty przemocy jeśli do takich doszło.

Dalsze działania

Feminizm w Indiach nie jest jednolitym zjawiskiem, powinien być postrzegany jako kilka ruchów na przestrzeni historii. Obejmowały one zmiany w polityce, perspektywie równego traktowania kobiet czy zmian ekonomicznych. Dodatkowo walczyły z takimi aspektami jak prawo dziedziczenia tylko dla męskiej linii, palenie wdów, małżeństwo dzieci, przemoc domowa, gwałty, honorowe morderstwo, aborcja, LGBT, definicja rodziny, pytania o wartości rodziny, seksualność, religia oraz izolacja kobiet dalit z głównego nurtu feministycznego. Należy zaznaczyć, iż ruch kobiet w Indiach nie był zachodnim odpowiednikiem. Jednym z przykładów może być działaczka społeczna oraz polityk Sarojini Naidu, która wypowiadała się krytycznie na temat feminizmu. Uważała ona bowiem, iż ruch ten wartościuje oraz, że jest to przyznanie iż jedna z płci jest represjonowana, a indyjskie kobiety zawsze będą po stronie mężczyzn. Społeczeństwo według niej powinno budować się poza nacjonalizmem, płcią czy religią. Błędem by było napisanie, że tylko kobiety walczyły o poprawienie swojej sytuacji. Feminizm przecież nie jest zdeterminowany płciowo, dlatego należy wspomnieć o kilu mężczyznach, którzy walczyli o zmiany w indyjskim społeczeństwie. Po pierwsze Raja Ram Mohan Roj, który walczył przeciwko rytuałowi sati- palenia wdów oraz udostępnieniu edukacji kobiet (1828). Ishwar Chadra Vidya Sagar, który sprzeciwiał się poligamii, małżeństwom dzieci, był za tym aby wdowy mogły ponownie wyjść za mąż oraz za edukacją kobiet (1849). Govind Ranade oraz Pandita Ramabai stworzyli pierwsze stowarzyszenie na rzecz wdów- Widow Marriage Association w 1861.

 Gandhi był za tym aby włączyć kobiety do ruchów narodowych (1914-1948). Bhimrao Ramji Ambedkar, walczył przeciwko dyskryminacji dalitów, zreformował prawo, zmiany zostały wprowadzone w 1948 roku oraz przygotował wstępną wersję konstytucji Indii w 1950 roku.

Walka nie zawsze jest aktywną czynnością

Konserwatywne partie, które nie chciały mieć nic wspólnego z zachodem dodatkowo przyczyniły się do umocnienia represjonowania kobiet. Na początku XIX wieku rozpoczęły się reformy w społeczeństwie, jednakże nie obejmowały one stanowiska kobiet. W okresie kolonialnym powstał ruch feministyczny „Brahminical”, były to kobiety będące dobrymi żonami oraz córkami wysoko postawionych mężczyzn. Należy także wspomnieć, iż kobiety nie zawsze walczyły aktywnie. Gandhi wspierał te, które „walczyły” pełne współczucia przez poświęcenie oraz pobłażliwość. Kobiety w tym okresie raczej były przedmiotem zmian w społeczeństwie niż same o nie walczyły.

Publikacje feministyczne

W Indiach powstały także cztery ważne pierwsze teksty feministyczne, również po to aby ukazać, iż zjawisko to nie przyszło wraz z kontaktem z zachodem tylko powstało niezależnie w Indiach. Są to Sultana’s dream napisane przez Rokheya Shekawat Hossein przedstawiające utopię o alternatywnym społeczeństwie. Stri Pulush Tulana stworzone przez Tarabai Shinde opisujące chęć zmian w hinduistycznych świętych tekstach. Była to także odpowiedź do konserwatywnej gazety i opublikowanego przez nią tekstu na temat pewnej wdowy, która zamordowała swojego nieślubnego syna z obawy przed społecznym potępieniem. Kolejny artykuł napisany przez Mahadevi Varna pod tytułem Links in the Chain mówił o ważnym aspekcie jakim jest uczestnictwo kobiet w rozwoju państwa. Czwarty tekst stworzony przez Ishamt Chugtai Lihatf mówił o związkach homoseksualnych. Zaraz po opublikowaniu tekstu został zakazany, poza tym zawierał kontrowersyjną teorię w której związki lesbijskie powstają w rezultacie nieudanego związku heteroseksualnego. Praktyki obyczajowe dotyczące kobiet wywodzą się między innymi z tekstów hinduistycznych, przykładem może być rytuał sati. Jako, iż są one niepodważalne dla hindusów, to również przyczyniło się do złej sytuacji kobiet w Indiach.

Ostanie dwie dekady są najważniejsze dla rozwoju feminizmu w Indiach. Ruth Vanita, aktywistka, która głównie zajmowała się LGBT oraz gender studies oraz Suniti Namjoshi, pisarka wprowadziły nowe pola badań w Indiach. Po pierwsze zauważyły, iż heteronormatywność jest połączona z heteroseksizmem oraz homofobią. Obydwie twierdziły, iż seksualność jest wyborem. Dodatkowo Ruth Vanita odkryła w starożytnych tekstach wzmianki o homoseksualnych związkach, ukazując tym samym, iż ten fenomen nie jest nowym zjawiskiem.

Dalit Feminizm

Innym ruchem feministycznym o którym należy wspomnieć to „Dalit feminizm” zajmujący się bezpośrednio kobietami dalit, czyli najniższą klasą w Indiach. Naturalnie walczyły one przeciwko przemocy z jaką przez całe życie się spotykały. Bardzo wiele kobiet takich jak chociażby Bama Faustina czy Urmila Pawar pisały teksty na temat krzywd oraz upokorzeń jakie doznały z powodu pochodzenia z najniższej klasy. Bama była najsłynniejszą pisarką która uświadomiła, iż kobiety dalit nie doświadczają przemocy tylko ze strony indyjskiego społeczeństwa lecz również ze strony chrześcijańskiego kościoła (sama była chrześcijanką). Inną ważną osobą była Sharmila Rege i jej praca pod tytułem Writing caste, Writing gender : Reading dalit women’s testimonios, gdzie porusza takie zagadnienie jak klasa, kasta, seksualność oraz religia. Natomiast w swojej pracy Against the madness of Manu zwróciła uwagę jak ważną rolę odegrał Abdekar (wcześniej już wspomniany), który twierdził, iż to system kastowy odpowiada za przemoc wobec kobiet.

Media

Obecnie feminizm pojawia się w gazetach czy telewizji. Jednakże media wyrażają wrogość względem niego. Należy zaznaczyć, iż Indie są bardzo rozległym obszarem dlatego nie można mówić o jednym ruchu feministycznym. Bowiem pod wpływem czasu oraz zmian społecznych ulegał on modyfikacji. Naturalnie nie zależnie od ugrupowania feminizm walczy o to aby społeczeństwo było sprawiedliwe oraz godne i dla mężczyzn i dla kobiet.

Ciekawą stroną wartą polecenie jest Feminism in India, która jak sama o sobie pisze – jest społecznym ruchem, który stara się wyedukować oraz rozwinąć feministyczne poglądy pośród młodych osób. Na stronie znajdują się artykuły o bardzo szerokiej tematyce od tekstów na temat protestów po komiksy.

Źródła :

Anita Singh, Feminist Theoretical Models: Questions from the Indian Context

Shruti Iyer, Taking a Break from the State: Indian Feminists in the Legal Reform Process [w] Journal of International Women’s Studies, vol.17

http://museindia.com/regularcontent.asp?issid=34&id=2311

http://www.britannica.com/topic/feminism

Zdjęcie pochodzi z:

http://www.rootsofwealth.com/entrepreneurs-of-the-world/smiles-and-determination-of-rural-indian-women-6

Share Button

Powiązane wiadomości

Napisz odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są za pomocą *



© 2014 Centrum Schumpetera. WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE.