Bośnia i jej problem demograficzny

Bośnia i Hercegowina – zróżnicowane etnicznie i religijnie państwo na Bałkanach, które w latach 90-tych XX wieku było świadkiem największych czystek etnicznych od czasów II wojny światowej. Na terenach tego górzystego kraju żyją ze sobą trzy nacje: Chorwaci (w większości Katolicy), Boszniacy wyznający Islam oraz prawosławni Serbowie. Ci ostatni w większości żyją w Republice Serbskiej, która jest jedną ze składowych części Bośni i Hercegowiny (drugą jest Federacja Bośni i Hercegowiny). W 2013 roku na terenie całego państwa przeprowadzono pierwszy od czasów wojny spis ludności ujawniający niepokojące dane.

Zgodnie z opublikowanymi danymi  od czasu ostatniego cenzusu z 1991 roku liczba ludności Bośni i Hercegowiny zmalała o niemal 20% – z 4.4 miliona obywateli tuż przed wojną domową do 3.5 miliona w roku 2013. Wraz ze zmniejszającą się liczbą ludności zmienił się również udział procentowy poszczególnych narodów – Boszniacy zdobyli większość bezwzględną stanowiąc 50.11% wszystkich obywateli kraju, Serbowie 30.78%, a Chorwaci 15.43%, reszta ankietowanych została zaliczona do grupy „inne” – łączącej w sobie mniejszości narodowe i ludzi nie deklarujących żadnej narodowości.

Powody zmniejszenia liczby obywateli i zmiany składu narodowościowego w Federacji są dwa: wojna oraz emigracja. Konflikt, który rozpętał się w 1992 roku zaowocował takimi tragediami jak: oblężenie Sarajewa czy masakra w Srebernicy zabrał życie tysiącom ludzi mieszkającym na tych terenach. Szacuje się, że w trakcie trzyletnich walk zginęło około 100 tysięcy ludzi – Boszniaków, Chorwatów i Serbów. Zniszczona infrastruktura, zburzone wsie, ucieczki z powodu czystek etnicznych zmusiły do emigracji wiele osób zarówno w czasie wojny jak i po niej. Przeszło dwadzieścia lat po zawieszeniu broni oraz powstaniu Bośni i Hercegowiny w teraźniejszej formie skutki opisanych wyżej wydarzeń są widoczne w cenzusie.

Przedstawiciele Republiki Serbskiej zareagowali ze wściekłością na publikacje wyników spisu ludności, który nie został zaakceptowany przez urząd statystyczny tej części Federacji. Po miesiącach bezowocnych negocjacji między trzema placówkami naukowymi zajmującymi się badaniami demograficznymi Państwowa Agencja Statystyczna zadecydowała w końcu o ujawnieniu wyników cenzusu mimo braku porozumienia z Instytutem Statystycznym Republiki Serbskiej.

Nieporozumienie między placówkami badawczymi dotyczy sposobu liczenia obywateli. Zgodnie z tym, co powiedział Velimir Jukić – dyrektor Państwowej Agencji Statystycznej – do ogólnej liczby ludności włączeni zostali również ludzie przebywający poza granicami Bośni i Hercegowiny 12 miesięcy przed przeprowadzeniem spisu. Z tą metodą nie zgadzają się przedstawiciele Republiki Serbskiej.

Lider Serbskiej Partii Demokratycznej Mladen Bosić wniósł do Bośniackiego Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uznanie opublikowanego cenzusu jako niekonstytucyjnego, gdyż publikacja odbyła się bez zgody Instytutu Statystycznego Republiki Serbskiej. Negatywne rozpatrzenie wniosku pociągnie za sobą wzrost napięć w Federacji i może być preludium do większych sporów, w którym problemów jest wystarczająco dużo.

Źródła:

Bosnia-Herzegovina has lost a fifth of its population, census shows; guardian.com; 2016

Bosnia to publish census without Serb agreement; balkaninsider.com; 2016

Zdjęcie pochodzi z serwisu flickr.com

Share Button

Powiązane wiadomości

Napisz odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są za pomocą *



© 2014 Centrum Schumpetera. WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE.