Włochy i ich polityka wspierania stabilności w Libii

W sobotę, 21 stycznia 2017 roku, doszło do eksplozji samochodu pułapki w pobliżu włoskiej ambasady w Trypolisie. Ofiarami były dwie osoby znajdujące się wewnątrz pojazdu. Zdarzenie to miało miejsce kilka dni po tym, jak otwarta została na nowo ambasada włoska w Libii. To działanie miało pokazać nie tylko polepszanie się wewnętrznej sytuacji w Libii, ale także potwierdzić zaangażowanie i interesy tego państwa w swojej dawnej kolonii.

Nie wiadomo, kto był odpowiedzialny za wybuch w pobliżu ambasad włoskiej i egipskiej. To zdarzenie pokazuje jednak, w jak trudnym położeniu jest Libia i że decyzja Rzymu o otwarciu ambasady mogła być przedwczesna. Trzeba podkreślić skomplikowaną sytuację w kraju i w samej stolicy, która podzielona jest między wiele rywalizujących o władzę grup zbrojnych. Część z nich sprzeciwia się uznawanemu przez ONZ i wspieranemu przez Włochy, Rządowi Zgody Narodowej (Government of National Accord – GNA). We wschodniej części kraju doszło do protestów, gdyż tamtejsze władze sprzeciwiają się legitymizacji władzy GNA. Również Państwo Islamskie prawdopodobnie posiada liczne komórki terrorystyczne w stolicy i mogło przeprowadzić ten atak. Włochy były pierwszym państwem zachodnim otwierającym na nowo ambasadę w Libii, która wcześniej została zamknięta. Uważa się, że większa obecność państw zachodnich w Libii może przyczynić się do polepszenia stabilności kraju.

Sytuacja w Libii jest bardzo trudna od wybuchu wiosny arabskiej i nasilających się walk wewnętrznych. Władza centralna z Muammarem Kadafim na czele użyła przemocy w tłumieniu protestów. Wkrótce nastąpiła eskalacja konfliktu w momencie nasilenia represji i przemocy przez władzę. Sytuacja w Libii i zbrodnie popełniane przez reżim Kadafiego spowodowały interwencje państw zachodnich. Doszło do powstrzymania ofensywy wojsk rządowych i odwrócenia losów wojny domowej. Następnie  powołano władze tymczasowe, które miały przygotować kraj do wyborów. Jednak wcześniejszy konflikt pokazał duże podziały wśród sił opozycyjnych, które dążyły do przejęcia władzy i jak największych wpływów w kraju. Przekładało się na to brak zgody na demobilizację bojowników i oddanie broni. Wkrótce nastąpił nieformalny podział na kilka głównych ośrodków. Jednym z nich stał się Tobruk (Cyrenajka – wschód kraju), a kolejnym Trypolis. Dodatkowo występuje wiele grup militarnych i plemiennych mających często charakter historyczny. Na podział wpływało również dziedzictwo kolonialne i sztuczność granic, co jest charakterystyczne dla wielu krajów Afryki i Bliskiego Wschodu. Te podziały powodują dalszą destabilizację i możliwość rozprzestrzenienia się problemów poza granicę Libii. Dodatkowym problem było pojawienie się Państwa Islamskiego, które przez pewien okres posiadało znaczne tereny w tym kraju.

Pogarszająca się sytuacja w Libii powoduje zagrożenie dla Europy, szczególnie dla Włoch. To właśnie przez ten kraj przebiega szlak uchodźców, którzy przeprawiają się do Europy. Co więcej, to przez Libię przechodzą szlaki przemytu narkotyków, broni i terrorystów. Ta sytuacja powoduje wzrost kosztów i spadek bezpieczeństwa w tym regionie. Włochy wydają się najbardziej narażone na skutki destabilizacji w Libii. Dla Włoch Libia stanowiła ważne źródło ekonomiczne, szczególnie poprzez czerpanie z dużych złóż ropy naftowej tego państwa. Pomimo destabilizacji kraju dopiero w ostatnim roku włoska firma zajmująca się wydobywaniem ropy ENI, zaczęła mieć poważniejsze problemy, czego dowodem były zamykane niektóre pola naftowe. Prawdopodobnie to ten fakt zmusił rząd włoski do działania, aby nie dopuścić do dalszej destabilizacji kraju.

Władza GNA w Trypolisie, która również jest wewnętrznie skłócona nie może doprowadzić do polepszenia sytuacji w kraju. Władza w Tobruku krytykuje postępowanie Zachodu popierające władze w Trypolisie, wskazując na ich słabość. Dlatego wydaje się możliwe, że władza ta nie przetrwa kolejnych miesięcy. Scenariusz podobny do wojny domowej w Syrii, wydaje się nadal prawdopodobny. Dlatego Europa musi mocno zaangażować się w szerokie wsparcie dla Libii, jednak działania te mogą już być spóźnione.

Źródła:

Car bomb explodes in central Tripoli, near Italy embassy: security official, Reuters.

Italy Says Its Embassy Staff Is Safe After Libya Bombing, ABC News.

Kavita Surana, Italy’s Last-Ditch Effort to Stabilize Libya. Foreign Policy.

Zdjęcia i Mapy

Demonstration in Bayda (Libya, 2011-07-22), Wikimedia.

Libyan Civil War, Wikimedia.

 

Share Button

Powiązane wiadomości

Napisz odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są za pomocą *



© 2014 Centrum Schumpetera. WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE.