Problem terroryzmu w Tunezji

Tunezja to istotne państwo mające wpływ na sytuację w rejonie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. To właśnie tam nastąpił wybuch Wiosny Arabskiej, szybkie przejęcie władzy i obalenie dotychczasowego reżimu. W tym kraju nastąpiły również najdalej idące przemiany demokratyczne. Z drugiej strony, z Tunezji pochodzi najwięcej bojowników walczących po stronie ugrupowań terrorystycznych w Iraku i w Syrii. Co więcej, ataki terrorystyczne na terenie tego kraju spowodowały jego osłabienie i stanowią obecnie ogromne wyzwanie.  

Ostatnie ataki terrorystyczne, które miały miejsce w 2015 i 2016 roku spowodowały obawy co do możliwości rozwoju terroryzmu w Tunezji. Istotny był zamach w muzeum Bardo w Tunisie, a także atak na plaży w pobliżu miasta Susa w 2015 roku. Działania terrorystów były wymierzone w turystów zagranicznych. Warto podkreślić, że turystyka stanowi kluczową gałąź gospodarki tego kraju, stanowiącą aż 15% PKB . Konsekwencją tych ataków były pustki w hotelach w kolejnym roku i znaczący spadek liczby turystów, co  spowodowało pogorszenie sytuacji państwa i mieszkańców.

W ostatnim czasie pojawiły się protesty mieszkańców domagających się wsparcia władz w walce o poprawę sytuacji kraju. 14 stycznia 2017 roku, w kolejną rocznicę Arabskiej Wiosny, mieszkańcy Tunezji głosili hasła dotyczące poprawy zatrudnienia. Obecnie 16% populacji stanowią bezrobotni (to więcej niż przed rewolucją). Młodzi ludzie, szczególnie z terenów wiejskich są najbardziej dotknięci tymi problemami. Władze w odpowiedzi na wcześniejsze protesty stworzyły więcej publicznych miejsc pracy, co spowodowało pojawienie się drogiej i nieefektywnej biurokracji pogarszającej finanse państwa.

Rozwój terroryzmu w sąsiedniej Libii i pojawienie się Państwa Islamskiego wzbudziły obawy co do możliwości rozlania się tych problemów na teren Tunezji. Ataki terrorystyczne w ostatnich latach potwierdzają obawy o bezpieczeństwo i stabilność w Tunezji. Prezydent Al-Badżi Ka’id as-Sibsi, wybrany w 2014 roku, wyraził niepokój co do możliwości utworzenia emiratu na terenie Tunezji. Pomimo licznych klęsk, terroryści z ISIS nadal mogą stanowić zagrożenie, zwłaszcza wobec państw, które mają problemy ekonomiczne i społeczne. W momencie klęsk terrorystów w Iraku i  w Syrii wydaje się prawdopodobny scenariusz zwiększania aktywności terrorystów w innych państwach, w tym na terenie Tunezji.

Podstawowym problemem dla Tunezji jest wzrost postaw ekstremalnych i terrorystycznych wśród własnych obywateli. To właśnie z tego państwa pochodzi najwięcej bojowników, którzy przyłączyli się w dużej liczbie do Państwa Islamskiego. Problemy wewnętrzne, takie jak bezrobocie wśród młodych ludzi, przyczyniają się do większej radykalizacji. Terroryści są głównie rekrutowani z terenów wiejskich, gdzie występuje najwięcej problemów i gdzie jest największa bieda. Szacuje się, że do dżihadystów przyłączyło się około 6 tysięcy Tunezyjczyków. Większość z nich wyjechała walczyć w Iraku i w Syrii. Jednak w ostatnim okresie, kierunkiem  docelowym stała się również Libia. Tylko w ostatnim roku zginęło tam 400 bojowników z tego państwa. Pewna część tunezyjskich terrorystów przedostaje się również do Europy. To właśnie 24 letni Tunezyjczyk z Państwa Islamskiego użył ciężarówki, wjeżdżając w kiermasz świąteczny w Berlinie, w wyniku którego zginęło 12 osób.

Obecnie kluczowym problemem władz w Tunisie jest przygotowanie się na powrót radykałów z Syrii i Iraku. W momencie ostatecznej klęski kalifatu występuje możliwość powrotu większej liczby terrorystów. Według ONZ, pojawiają się wiadomości wskazujące, że ponad 5 tysięcy Tunezyjczyków planuje ataki w kraju  lub w Europie. Występują istotne problemy władz dotyczące radzenia sobie z tymi zagrożeniami. Przyjęta nowa konstytucja zabrania zamykania potencjalnych terrorystów w więzieniach. Dodatkowo trudno postawić zarzuty i udowodnić przynależność do organizacji terrorystycznej. Nielegalne metody, takie jak tortury mogą nie przynosić pozytywnych rezultatów i stanowią źródło protestów organizacji, takich jak Amnesty International. Warto podkreślić, że nie istnieje żaden rządowy plan „deradykalizujący” bojowników, umożliwiający im powrót do społeczeństwa. Badania pokazują, że działania represyjne władz i policji powodują radykalizację i przyłączanie się nowych bojowników do terrorystów.

Władze starają się uniemożliwić i zmniejszyć przyłączanie się Tunezyjczyków do terrorystów za granicą. W tym celu zamknięto wiele radykalnych meczetów, gdzie odbywała się radykalizacja i rekrutacja bojowników. Zaczęto również śledzić potencjalnych terrorystów. Wprowadzono zakaz wyjazdu Tunezyjczyków do lat 35, do krajów takich jak Libia, Turcja i Serbia, które są tranzytowymi państwami do Iraku i Syrii. Wzmocniono również granice, szczególnie z Libią.

Działania te mogą przyczynić się do zmniejszenia wyjazdu terrorystów z kraju, jednak nie ma to wpływu na problemy z powrotami ekstremistów. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych szacuje, że powróciło już około 800 bojowników, co stanowi potencjalne zagrożenie dla struktur państwa tunezyjskiego. Przykładem może być atak na tunezyjski punkt graniczny w marcu 2016 roku.

Tunezja była przykładem pozytywnych przemian na Bliskim Wschodzie po 2011 roku. Jednak problemy wewnętrzne tego kraju, szczególnie bezrobocie przyczyniło się do pogorszenia sytuacji. Dodatkowo ataki terrorystyczne spowodowały spadek wpływów z turystyki, powodując dalsze ekonomiczne problemy. Radykalizacja i duży odsetek terrorystów stawowią wyzwanie dla władz Tunisu. Wydaje się potrzebna pomoc instytucji międzynarodowych, Europy oraz USA w powstrzymaniu potencjalnego zagrożenia  i nie dopuszczeniu do destabilizacji państwa

 Źródła

Carlotta Gall, Tunisia Fears the Return of Thousands of Young Jihadists. The New York Times. [dostęp 28.02.2017]

Sarah Yerkes, Fixing Tunisia’s terror problem should begin at home. Brookings. [dostęp 28.02.2017]

Terrorism in Tunisia, Terrorists returning home to Tunisia. The Economist.[dostęp 28.02.2017]

Photo credit: Tunisian protesters denounce terrorism, Wikimedia.

 

Share Button

Powiązane wiadomości

Napisz odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola oznaczone są za pomocą *



© 2014 Centrum Schumpetera. WSZYSTKIE PRAWA ZASTRZEŻONE.